Wanneer het verliezen van je baan impact heeft

Wanneer het verliezen van je baan impact heeft

De afgelopen jaren heb ik mensen geïnterviewd die op zoek zijn naar een baan. Sommigen van hen missen uitdaging in hun huidige baan, hebben hun salarisplafond bereikt of merken dat verdere groei uitblijft. Vanuit die situatie ga ik altijd graag samen op zoek naar een nieuwe uitdaging en iets dat hernieuwde energie oplevert.

Een enkele keer zie ik iemand tegenover me die het huilen nader staat dan het lachen. Iemand bij wie het (aanstaande) ontslag, de reorganisatie die op komst is of het contract dat niet verlengd wordt ontzettend hard is binnengekomen. Ik zie oprecht verdriet of teleurstelling – maar ook angst en onzekerheid.

Natuurlijk, we begrijpen allemaal dat zo’n situatie ‘niet leuk’ is. Maar hoe het écht voelt weet je pas wanneer je er zelf mee te maken hebt. En dat gevoel ken ook ik niet. Ik zie alleen wat het met mensen kan doen. Op het moment dat je op straat komt te staan lijkt het alsof je wereld instort. De grond onder je voeten verdwijnt. Het vertrouwde is niet meer. Het onbekende komt ervoor in de plaats.

Wat nu?

Ik merk aan veel mensen dat ze op zoek gaan naar een willekeurige nieuwe baan. Het is vaak de sociale omgeving die dit van ze verlangt. Hoe vaak krijg je niet te horen ‘oei, het zal op jouw leeftijd niet eenvoudig zijn om nog een baan te vinden’ of ‘je oude salaris zul je waarschijnlijk nergens opnieuw krijgen’. Of, ook een bekende: ‘nou, snel aan de slag dan maar om iets nieuws te vinden’.

Daar sta je dan. Geen baan meer, geen collega’s, geen manager en geen toekomst. Het enige dat je kent is wat je hád. Dat is je referentiekader. En je omgeving zal je nog meer stempels geven. Je bent te oud, te specialistisch, te duur.

Wie zijn de mensen die je moeten gaan vertellen wat je kunt verwachten of hoe het tegenwoordig werkt? Dat is het UWV. Dat zijn recruiters en uitzendorganisaties. Maar ja, die laatste twee zijn geldwolven. Althans, dat wordt je verteld. Het UWV gaat direct met je aan de slag. De beginvraag is natuurlijk of je je cv zo snel mogelijk wilt uploaden. En dan graag volgens het format dat je kunt vinden op werk.nl. O ja, gooi je ook gelijk even je cv op de jobboards? Dan word je makkelijker en sneller gevonden.

Voor je het weet ben je terechtgekomen in de snelle wereld die de arbeidsmarkt heet. En daar vinden we allemaal wat van je. Internet staat vol met serenades over leeftijd en bureaus. Daarnaast heeft je sociale omgeving ook zo z’n mening. Want één ding is zeker:  het zal sowieso lastig worden voor je.

Daarna komt vaak het punt dat je aan mijn bureau komt te zitten. Met de beste intenties, maar je bent hiervoor wel keer op keer teleurgesteld. Je bent nu onzeker en angstig. Kan ik dat nog even bevestigen? Dan heb je bewijs voor het UWV.

Het is triest. Je hebt altijd keihard gewerkt, maar bent nu alles kwijt. Of je nu jong bent of oud(er). Want impact heeft het op allerlei dienstverbanden, lang of kort.

Ik zie aan sommige mensen dat ze vooral een baan willen. En waar ik ‘willen’ zei, bedoel ik ‘moeten’. Niet voor niets is er een rode draad te zien bij de mensen die lange tijd bij een werkgever bleven. En dat is dat de volgende baan altijd van korte duur is.

Hoe dat komt? Het heeft ermee te maken dat mensen nog vol in de emotie zitten en het gevoel hebben dat ze moeten accepteren wat er voorbijkomt. Ze hebben geen tijd om alles eens goed te verwerken. Daarnaast vergelijken ze alles met de vorige baan en de collega’s die ze daar hadden. Dit had ik en dit heb ik nu. En dat is heel begrijpelijk.

Ik zou het UWV willen adviseren om mensen die langere tijd bij een bedrijf hebben gewerkt eerst eens vrijaf te geven. Een suggestie waar veel meer bij komt kijken, dat realiseer ik me. Maar laat ze eerst eens een aantal weken of maanden (staffel?) niets moeten. Stel: iemand heeft vijftien jaar bij een bedrijf gewerkt. Door omstandigheden komt daar een einde aan. Is het dan niet verstandig om te zeggen dat ze eerst twee à drie maanden de tijd krijgen om dit te verwerken en accepteren? Leg uit hoe de arbeidsmarkt er nu uitziet en laten we de verwachtingen managen.

De druk vanuit de sociale omgeving -en vanuit sociale media- kunnen we niet zomaar wegnemen. Echter: als iemand de tijd krijgt om alles te verwerken, dan voelt die druk waarschijnlijk anders.

Wat we daarmee hopelijk bereiken is dat mensen echt afscheid kunnen nemen van hun oude, vertrouwde omgeving. Een omgeving waar ze plezier hadden, een toekomst, een eigenwaarde, een uitdaging en sociale contacten. Beseffen wat het met iemand doet zullen we pas weten als we het zelf ondervinden. Wat we wel kunnen doen is een helpende hand aanbieden: één van rust en vertrouwen.

Balans zoeken tussen rust en actie zal voor een ieder anders zijn, maar ergens komt het moment dat de schouders er onder moeten. En dan kunnen het UWV, de recruiters, de jobboards en het sociale netwerk in actie komen.

Robert